Wstęp

Obudowa centrali wentylacyjnej to jeden z jej kluczowych elementów, od którego zależy zarówno jakość wykonania urządzenia jak i wiele z jego parametrów technicznych. Dobrze zaprojektowana i dobrana do rzeczywistych warunków pracy obudowa nie tylko centrali ochroni kluczowe elementy urządzenia przed czynnikami zewnętrznymi oraz zapewni długą trwałość, ale także zapewni jej wysoką efektywność energetyczną, komfort akustyczny, higienę eksploatacji oraz komfort użytkowania.

Norma PN-EN 1886 określa wymagania oraz metody badań obudów central wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. W dzisiejszym artykule przyjrzymy się tej normie i kryteriom, jakie narzuca ona centralom wentylacyjnym.

Dlaczego obudowa ma znaczenie?

Obudowa centrali wentylacyjnej to nie tylko „pudełko” osłaniające komponenty. To złożony element konstrukcyjny, który musi spełniać kilka istotnych funkcji:

– chronić wnętrze urządzenia przed wpływem czynników zewnętrznych,

– ograniczać straty ciepła
– zapewniać bezpieczne i trwałe osadzenie wszystkich elementów funkcyjnych centrali, takich filtry, wentylatory, wymienniki i inne elementy,
– zapobiegać przeciekom powietrza i mostkom termicznym,
– minimalizować hałas,
– umożliwiać higieniczne czyszczenie wnętrza


Norma PN-EN 1886 pozwala sklasyfikować obudowę w kilku kategoriach, co ułatwia porównanie urządzeń różnych producentów i ocenę ich jakości.

Norma PN-EN 1886 – najważniejszy dokument na temat obudów central wentylacyjnych

Stosowanie normy PN-EN 1886 jest istotne dla producentów, projektantów oraz użytkowników central wentylacyjnych, zapewniając, że urządzenia spełniają określone standardy jakości, efektywności energetycznej i komfortu użytkowania. Norma PN-EN 1886 określa metody badań, wymagania i klasyfikacje dotyczące central wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, koncentrując się na ich charakterystykach mechanicznych. Standard ten jest kluczowy dla zapewnienia jakości i efektywności systemów HVAC w budynkach.

Wytrzymałość mechaniczna obudowy

Wytrzymałość mechaniczna określa, jak obudowa centrali reaguje na naprężenia i odkształcenia powstające pod wpływem różnicy ciśnień. Testy przeprowadzane są przy nad- i podciśnieniu 1000 Pa, a deformacja konstrukcji mierzona jest w milimetrach.

Norma wyróżnia trzy klasy:
– D1 – odkształcenie ≤ 4 mm (najlepsza jakość),
– D2 – 4 mm < odkształcenie ≤ 10 mm,
– D3 – odkształcenie > 10 mm.

Trudno sobie obecnie wyobrazić, aby centrala wentylacyjna nie spełniała klasy minimum D1 – tylko taka konstrukcja gwarantuje długą żywotność i odporność na trudne warunki pracy.

Szczelność obudowy

Szczelność obudowy mówi o tym, ile powietrza „ucieka” z centrali lub dostaje się do jej wnętrza przez nieszczelności konstrukcyjne. Test przeprowadza się przy ciśnieniu 400 Pa, a wynik wyrażany jest w postaci przepływu powietrza na m² powierzchni obudowy.

Dostępne klasy:
– L1 – najlepsza szczelność (przeciek ≤ 0,15 l/s·m²),
– L2 – do 0,44 l/s·m²,
– L3 – do 1,32 l/s·m² (najniższy poziom dopuszczalny).

Tak, jak w przypadku wytrzymałości mechanicznej, także w przypadku szczelności nie spotyka się praktycznie urządzeń o szczelności niższej niż L1, przy czym na długotrwałe utrzymanie wysokiej szczelności mają wpływ między innymi uszczelni przy panelach rewizyjnych, których stan należy regularnie kontrolować i wymieniać je w przypadku zużycia.

Szczelność osadzenia filtra

To parametr, który często jest pomijany, a ma ogromne znaczenie dla skuteczności filtracji i higieny. Nawet najlepszy filtr traci sens, jeśli powietrze może przepływać bokiem przez nieszczelności jego oprawy.

Test szczelności osadzenia filtra wykonuje się przy 400 Pa, a przeciek mierzy się jako procent całkowitego strumienia powietrza.

Klasyfikacja wygląda następująco:
– F9 – przeciek ≤ 0,5% (najwyższa klasa),
– F8 – do 1%,
– F7 – do 2%,
…
– F5 – do 6% (najniższy dopuszczalny poziom).

Szczelność zamocowania filtra nie może być zatem niższa, niż najwyższa klasa filtrów stosowanych w centralach, najczęściej jest to zatem klasa F9.

Współczynnik przenikania ciepła obudowy

Ten parametr informuje, jak dobrze obudowa centrali izoluje termicznie wnętrze urządzenia. Mierzy się go w W/(m²·K) – czyli ile watów ciepła ucieka przez 1 m² obudowy przy różnicy temperatur 1 K.

Norma wyróżnia pięć klas:
– T1 – U ≤ 0,5 W/(m²·K) – najwyższa izolacyjność,
– T2 – U ≤ 1,0,
– T3 – U ≤ 1,4,
– T4 – U ≤ 2,0,
– T5 – U > 2,0 – najsłabsza izolacyjność.

Lepsza izolacja = mniejsze straty ciepła i niższe koszty eksploatacji. W nowoczesnych centralach stosuje się panele grubości 45–50 mm z izolacją mineralną, co pozwala osiągnąć klasę T1–T2.

Współczynnik wpływu mostków cieplnych

Mostki cieplne to niepożądane miejsca w konstrukcji, przez które ciepło (lub zimno) przenika z większą intensywnością – np. przez elementy stalowe ramy.

Norma bada je za pomocą współczynnika TB, wyrażonego w W/(m·K), i przypisuje klasę:
– TB1 – współczynnik ≤ 0,75 W/(m·K),
– TB2 – ≤ 1,0,
– TB3 – ≤ 1,4,
– TB4 – ≤ 2,0,
– TB5 – > 2,0 (najgorsza klasa).

Wysoka jakość wykonania, np. zastosowanie przekładek termicznych w profilach aluminiowych, pozwala uzyskać klasę TB1–TB2.

Klasy korozyjności obudowy

Chociaż norma PN-EN 1886 nie definiuje ani nie określa korozyjności obudowy urządzenia, to jest to bardzo ważny aspekt, któremu poświęcimy ten rozdział.

Klasy korozyjności środowisk, w których stosowane są konstrukcje stalowe, w tym również obudowy central wentylacyjnych i klimatyzacyjnych określone są w norma ISO 12944. Klasy te pomagają dobrać odpowiednie zabezpieczenia antykorozyjne, szczególnie w wymagających warunkach pracy, takich jak zakłady przemysłowe o wysokiej wilgotności, obecności chemikaliów czy dużych wahaniach temperatur.

Warto mieć na uwadze, że klasy korozyjności nie opisują samego materiału, lecz warunki środowiskowe, w jakich dana metalowa powierzchnia funkcjonuje. To stopień agresywności otoczenia decyduje o tym, jak szybko może postępować korozja.

Normy te pozwalają ocenić wpływ danego środowiska na trwałość metali, co ułatwia dobór właściwych zabezpieczeń – takich jak farby ochronne, powłoki antykorozyjne czy inne systemy ochrony – aby skutecznie zapobiec przedwczesnej degradacji materiału

Wyróżnia się sześć podstawowych klas korozyjności atmosferycznej:
– C1 – bardzo niska (np. ogrzewane pomieszczenia biurowe, szkoły)
– C2 – niska (np. nieogrzewane budynki magazynowe, hale z małą kondensacją wilgoci)
– C3 – umiarkowana (np. zakłady produkcyjne, browary, mleczarnie)
– C4 – wysoka (np. zakłady chemiczne, pływalnie, stacje uzdatniania wody)
– C5 – bardzo wysoka (np. zakłady przemysłu ciężkiego, stocznie, rafinerie)
– CX – ekstremalna (np. instalacje offshore, tropikalne strefy przemysłowe)

W przypadku central wentylacyjnych instalowanych w trudnych warunkach (wysoka wilgotność, obecność pary wodnej, zasolone powietrze), zaleca się dobór materiałów i powłok zabezpieczających odpowiednio do klasy C4, C5 lub CX. To pozwala znacząco wydłużyć trwałość urządzenia i zmniejszyć ryzyko korozji elementów stalowych.

Obudowy central Micro-Clima – jakość i technologia wykonania

Obudowa z pianki poliuretanowej

Dostępne w grubościach 25 i 45 mm. Są lekkie, odporne na wilgoć i mają doskonałą izolacyjność cieplną. Produkowane są jako gotowe panele, które po przycięciu zabezpiecza się specjalnymi ceownikami mocowanymi na wcisk i klej. Wadą tego rozwiązania jest niższa odporność mechaniczna przy bardzo dużych obciążeniach.

Obudowa z wełny mineralnej

Dostępne w grubościach 30, 50 i 60 mm. Wyróżniają się lepszą sztywnością i wytrzymałością. Blachy zewnętrzne są wyginane na zakładkę, po czym panel jest wypełniany sztywną wełną mineralną i łączony nitami na krawędziach. Dzięki temu panele są praktycznie nie do rozerwania i nadają się do mocowania zawiasów, klamek itp.

Podsumowanie

Norma PN-EN 1886 stanowi podstawowy punkt odniesienia przy ocenie jakości obudowy central wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Określa pięć kluczowych parametrów: wytrzymałość mechaniczną, szczelność obudowy, szczelność osadzenia filtrów, izolacyjność cieplną oraz wpływ mostków cieplnych – wszystkie mają bezpośredni wpływ na trwałość, efektywność energetyczną i higienę systemu.

Dodatkowo, w wymagających warunkach przemysłowych, istotne staje się uwzględnienie klasy korozyjności środowiska zgodnie z normą ISO 12944, aby dobrać odpowiednie zabezpieczenia antykorozyjne.

W centralach Micro-Clima stosujemy zarówno panele z pianki poliuretanowej, jak i z wełny mineralnej – każda z tych technologii ma swoje zalety i zastosowania. Dzięki świadomemu podejściu do doboru materiałów i zgodności z normami, dostarczamy urządzenia trwałe, bezpieczne i zgodne z wymaganiami nowoczesnego przemysłu.